Hisayri higala kung unsa katumoy ang among pinanggang payag. Niining akong gibarugan, mao na ang tugkaran sa gamay apan mabunggahong pinuy-anan. Payag kini apan gaumbaw sa dakong hawan diin halayo gayud ang maabot sa imong panan-aw. Dinhi nahimugso ang akong mga damgo, ug dinhi usab natuman ang ubang mga pangandoy.


Tabla, Sudlon 1 Cebu City Phils. 6000

Dear Mind - and Heart

February 14, 2011

Dear SOM 9thbatch family,

Greetings(Malipayong Pagsaulog sa Adlaw sa Kasing-kasing). How is everyone after 10 years? Perhaps, daghan na ang kausaban nga nahitabo sa atong kinabuhi. Daghan na ang naabot nga kaniadto pangandoy pa. But as much as I want to know sa nahitabo sa inyong tagsa-tagsa ka kinabuhi, let me first share to you a part of the things that happened to me. For the things that I've done sa akong kinabuhi apan - in the other side, not about my family- ug mas labaw pang dili mahitungod sa akong love life. Kini mahitungod sa Gimahal ug Tinahod ta nga Tunghaan.

Yes, Kumusta na ang Sisters of Mary. Not as a student there, but as an Alumni. The school itself has changed - parehas nato. That was 10 years ago. And even if you say - gahapon ra man ko ni-graduate, how come 10years na ang nilabay?. Mao kana ang tinood - ang importante, niabot ta sa maong gidugayon sa panahon. Bisan pa man kung wala nato makab-ot ang atong gibana-banang makab-ot unta karon niining kataas sa kutay sa panahon apan, we must be happy for reaching as far as 2011.

Sa gidugayon, 9th batch (batch 1998-2002) of the Sisters of Mary has been 'solid' and actively participating in any Alumni activity. Perhaps the only batch, as I could say - that has been there for the whole decade. It started in 2002, when the Alumni organization was still messy and no visibility as an organization. The 9thbatch from a company in Mepz2 Basak Lapu-lapu City try to figure out something. Usa ka butang nga "for fun" lang sa sinugdanan. Of course, Doing it with the values and Spirit as a Graduate of the Sisters of Mary.

Bonding. 9th batch was probably - ang pinakadaghan sa Mepz 2 sa tuig 2002. We celebrate Birthdays together. Like, all March - do it on one date. On the other side of that, Ninth batch has been sending representatives to the organization. And I am honored to be one of the pioneers of our batch to witness how our organization was formed and was handled way back then. We tried to epitomized in order to wake ways for a proper communication. Sadly, Wala ko kahibalo if at that time - narecognized ba ang among effort.
In 2003-2005, 9th batch made some good moves. Founding the SMGC (the Sisters of Mary Graduates Cooperative) which at that time was mainly composed of graduate from batch 9-11th then 12th. Other batch did their share also. It was in this time, that we badly need guidance and light. Vice ko sa sinugdanan (Vangie ang President) but nagResign siya in the midst of 2004 so ako ang nipuli. It was in this point of time nga nangita mig older batch who could help Us Draft some ways to continue and to deliver, the values of the Sisters of Mary as a Family. One major achievement of that group (SMGC) was the donation of P17,000 worth of balloons for the 2004 foundation day. (with 10th and 11th batch - naa sad other batches). At the same time - Birthdays are held altogether in a month. We even have the Officers invited in one of our party (Ate Macy's time).
2004 was the 1st Fr. Al's Cup, and 9th batch has the team. The team that were ousted by the 12thbatch in a play-off atmosphere game. Studyante pa ang 12thbatch atong panahuna.

Late 2005, nakakita kog lain nga trabaho, had to transfer and I was sad for I can't continue leading a group of young men and women. From there, we have to start again. After all, SMGC was clearly the stepping stone, the beginning of a brotherhood and sisterhood - Most of the Officers of SMGC (10thbatch, 11th and 12th batch) had their First Leaders from that group. Inibot sila sa maong pundok. Sila ang Liso nga gitamun ug nahimong tugas. That's one of the main reason nganung ang 9thbatch, duol sa nagsunod nga mga batches.

After I resign from my affiliate alumni organization, as the Vice President for Organization kay nagplanong mo-fulltime sa trabaho ug negosyo. Akong nakaplagan ang bag-ong grupo sa mga tawo. Mga tawo, nga sama sa naandan ug sama sa akong mga naagian respitado ug makiangayon. May giisip ug planadong tumong. Unang Show-in ni Qnxt, December 25, didto mig Fuente NagPakaon sa mga ubos tang igsuon (street children sa Fuente) pagka pasko. My new found friends... The Istoryans of istorya.net. Mapasalamaton ko nga bisan pa man sa dili pa kaayo ko istoryado ila akong gihangop sa way popanagana. Sa akong mga nailhan specially si Bai Aissa, si Ate Maam Shey, si Maam Psyche ug uban pa. Sir Brian Yu. Thanks for making me part of that Christmas Activity. Sa tagalog pa. Sa Uulitin.

Panaw nga inabagan ug Pahiyum

Sama sa gapnod kung molabay ang panahon. Gutlo lamang ang agian - ang lagiti sa kainit sa adlaw mahimong maghitak na sa tubig nga binanlas sa ulan. Ang tuba nga anaa sugong nga nagbitay sa palwa sa lubi nga nahilakdan sa buwan sa makadaghang higayon nga wa panumbalinga - mamahimong aslom inay tanlas sa katam-is.

Sama lang sa usa ka kasinatian. Wala lang hibaw-i, magnapulo na diay ka tuig human ko nakagawas sa tunghaan nga maoy naghatod kanako sa himaya nga akong natagamtaman karon. Ikanapulog Lima sa Abril, Usa ka libu, Siyam ka gatos ug Siyaman ug Walo dihang Nisulod ko sa Tunghaan-Balay nga maoy nagiya kanako. Ikaduhaan ug Usa, bulan sa Disyembre, Duha ka Libo ug Usa dihang gitapos ko ang upat ka tuig sa Hayskul(pasensya sa akong binisaya). Daw aso ang panahon, daling gipadpad sa hangin.


Primerong buwan, Tuig Duhaan ka Libo ug Duha dihang nakatrabaho ko isip ordinaryong mamumuo pinaagi sa Giya sa mga Madre nga mao'y nagbantay kanamo sa Tunghaan. Ila akong gitabangan, uban sa akong kaubanan aron makatrabaho sa prestihiyusong syudad sa Lapu-lapu.

Dinhi nagsugod ang akong pagka-aktibo isip gradwado sa maong tunghaan. Ang "The Sisters of Mary". Sa sinugdanan, wa ako'y ideya nga ang maong pagtrabaho ---niadtong tungura -- - - mao diay maglansang sa unsa ug asa kutob ang akong maiskwelahan. Ang akong ambisyon sa pagpadyun ug tungha daling gitikwang sa kakabos, gamayng oportunidad higtan ug latason bisan pa man sa kahagip-ot sa agian. Mao kini ang abrigana sa kinabuhi. Sinugdanan sa umaabot. Kung Unsa man kini, ang Ginoo ra'y nasayud.

Pahiyumi Studio

Bag-o pako nagsugod. Palit pa ko gamit.

MATAG AGOSTO 15

August 15 na usab. Kausa matag Tulo ka gatos, unom ka napulo'g lima(365 days). Ambot kung mao ba na. Basta ang importante Nga mao kini ang Kasumaran sa pagkatukod sa Atong Gipuy-an, Atong Eskwelan ug Atong Pamilya.

Libuan na kitang nihuman sa hapit upat ka tuig nga termino sa pagpuyo sulod sa maong Ganghaan. Napulog Pito na ka Hugna ang nilampos sa makutas nga Lumba dagan paingon sa katumanan sa atong mga damgo. Hingpit natong nakab-ot ang atong gipangayo tungod sa maong tunghaan.

Karon, saulugon na usab nato ang kaniadto atoang pagaatangan sa kanunay. Tam-is pagabalikon ang nanglabayng panahon. Hamugaway ginhawaon ang lahugay sa panahon diin kita magbansay-bansay alang sa ipahigayon nga kalihukan. Pagkanindot balikon, kung pwede pa lang unta- niadtong panahon nga maglinya ta sa pultahan - magpaabot sa pares nga regalo. Sando, medyas - shorts... ug uban pang butang.

Mao usab kini ang bugtong higayon nga makakaon kita ug lamiang pagkaon sama sa cake, chocolates, apples... Wow pagkaharuhay handumon. Gibati ko ang kamingaw nga way sama.

Alang kanatong tanan, Maayong Pagsugat sa Kasumaran sa Adlang Natawhan ug PAg-aninaw sa Pagtukod sa atong Panimalay, Eskwelahan ug Ganghaan sa Gugmang way sukod.

Happy Birthday "The Sisters of Mary...Students, Graduates , Sisters, Benefactors, Teachers and Friends...

Ang Agta (sugilanon)

january 15, 2009 NAGHAPA nga nagtoon si Timoy. Gipalong niya ang TV human sa balita. Gibati niya ang katugnaw sa kagabhion niining ilang balay diin siya nag-inusara. Tua sa pikas Baryo iyang Mama Berta ug Papa Bino. May nanuktok sa pultahan. Apan tungod sa kusog sa uwang sa ilang iro daw tuod si Timoy nga nipailawon sa Lamesa. Way bisan gamay nga kisaw. Siyete anyos pa si Timoy ug matag karon ug unya siya makadungog ug hungihong nga may gipatay ubos sa ilang balay. Mikusog ang tuktok. Sa iyang hunahuna dili siya moabli kung dili motingog o mangatahuran ang si kinsa man ang naa sa luyo sa ilang pultahan. Ug sa dihang may nisampit sa iyang ngalan, bisan wa siya makaila sa tingog dali kaayo siyang nakabarog ug niabli.,...Apan sa iyang kahikurat-usa ka bugnawng haguros sa hangin ang nisugat kaniya uban sa kahait sa tingog sa ilang iro nga nag-atubang kaniya. Way pupanagana nga gilamba ni Timoy ang pultahan. Nagkurog nga nisulod sa ilang sala. Human ang pila ka gutlo may nituktok sa pultahan, apan ning higayuna nisampit kini ug nakaila siya sa tingog. "Moy, manghulam kog libro sa math bi" sukna sa tingog. Si tiyo Jerry niya, mohulam sa libro sa iyang maguwang. Nibalik siya pagtuon dihang nigawas na si Jerry. Apan human sa pila ka minuto aduna na usab nisampit kaniya. Gikulbaan siya, apan nibarog ug niduol sa pultahan. Niuwang na pud ang ilang iro, u ning higayuna may agulo sa usa ka lalaki ang iyang nadunggan. Apan iyang giwakli ang nadungog ug nipadayon sa pagtuo nga iyang Mama ug Papa ang niabot. Punsisok sa puting aso maong nisulod sa ilang balay, ug may dagtom nga nihaguros pasulod sa ilang kusina. Wa na niya tan-awa ang nisulod dayong lamba sa pultahan ug nidagan palayo sa ilaha. "O niapas ka man lagi" pangutana ni papa niya Bino. "Na-aay nisulod sa ato pa" nagkapisi-pisi niyang sinultihan uban ang naghangak nga paginhawa. "Unsa? tuaw ni tiyo niya Tony. Nahingangha ang tanan sa iyang giasoy apil ang iyang mama Berta. Apan iyang papa suheto na sa mga panghitabo sa ilaha. Nahisayud ang iyang amahan- maong igo nalang siyang gihapuhap ug gipainom ug tubig.
"Usa kadto ka Agta, Moy." sugilon sa iyang papa dihang nagkaistorya sila sa paingon na silang mopauli. Apan wa na siya naminaw sa taas nga sugilon sa iyang papa. Ang sakit sa iyang tuhod ug siko nga hangtod ning orasa wa siya makahinumdom diin niya makuha. Hasta kapila diay siya masukamod ug dinagan. Amigo diay to sa iyang tiyo Hamen. Gipalayas diay kadtong maong agta human makahadlok sa nanaygon. Giwiriswiris sa kasaba ug sa iyang tiya maong nipahawa. Dili diay to ang ingon nila nga gipatay sa ubos sa ilaha. May gi-salvage man gud kuno daw iro pila lang ka metros gikan sa ilang balay. Nagtoo siya nga basin nagkondenar na usab. Ang agta man diay kadto nga nagpuyo sa dakong Gemilina nga gitukuran sa balay sa iyang maguwang.

Sa Usa ka Higala

Sa atong pagkahimugso ning kalibutana, gikaluhaan na tang daan sa mga suliran. Dunay suliran nga dili nato mapas-an nga mag-inusara- Nagkinahanglan tag katabang aron pagsulbad niani- nangitag tag kauban nga maoy molamdag sa atong huna-huna.

Lain-lain ang mga suliran nga moabot, masulbad ug molabay. May panahon nga gusto natong iisa ang atong mga kamot- iwara ug isibya ang atong pagluhod ug pag-atras sa matag lumba. May mga panahon nga mabuntog ang atong huna-huna sa atong ra usab nga kasing-kasing.

Matag lahugay sa panahon- adunay mga panghitabo nga gusto natong hikalimtan, may mga kasinatian nga gusto natong iluom ug tunawon sa hingpit. May panahon nga sa atong panumduman wa kita'y laing timbayahon kung dili mao ang atong kaugmaon. Gusto kita ug pagbag-o, gusto kita ug kausaban ug naningkamot kita nga makalimot ug moabante sa umaabot. Bisan sa kanihit sa oportunidad amumahon ug sagupon gihapon nato kini aron may mapaabot kita sa ugma kung sa kahigayunan ipabuka pa ang atong mga mata.

Samang kasinatian akong ipasiatab, isibya ug ipatagamtam kaninyo. Usa ka binuhat nga nahaduol na sa akong kasing-kasing.

Dili sayun ang mahimugso ning kalibutan nga hinikawan sa pag-amuma sa mga ginikanan. Dalaygon ang si kinsa man nga nakahuman sa maong pagsulay. Tuo kong kamot ipahiluna sa dughan, dako ang akong respeto ug garbo sa tawo nga karon nagkugi ug may ikapanulti na sa umaabot.

Napulog siyam ka tuig una makit-i sa haduol ang Inahan, Napulog siyam ka katuigan una nagakos sa hugot ang tawo nga mao'y nagbulit ug dugo sa iyang kaugatan ug napulog siyam ka tuig nga pagpugong sa dum-ok sa tubig sa mga Mata. Laing Tulo ka Napulo (30) ka tuig una nakaistorya sa telepono ang amahan. Usa ka kalendaryong dagan sa panahon nga hangtud ning pagsulat - wa pa mahimamat. Dako kong garbo nga nahimong usa sa unang nasayud sa maong kasinatian. Ug kay tipik ako sa maong nindot nga sugilanon, gikalipay ko kini sa hingpit.

Sayud ako nga gusto sa akong higala nga ihilom, ilubong ug ihigot kining maong kasinatian tali lamang kanamong mga Suod nga higala. Maoy iyang gusto nga kini pagatukion lang kung andam na siya nga moatubang sa kadaghanan - ilabi na sa wala magdahum nga mao diay kini karsada o agianan nga iyang gibaktas paingon sa kung hain na siya karon mahimutang. Ug bisan pa man sa maong kasabutan - salig ako nga kining gamayng hinubad dili makabuntog sa unsa may nakapabarog ug unsay naporma sa tagsa-tagsa namo ka balatian. Kini kinutlo lamang- ug unta mahisayran nato ang tanan sa umaabot. Bililhon kini- ug may pagtulun-an.

Higala, sa imong panaw ania ako magauban. Sa imong pakigbatok sa mga pagsulay ania ang imong mga Kahigalaan. Ug labaw sa tanan - Ang Diyos magauban kanato.

JOURNEY TO CANIGAO ISLAND, MATALOM LEYTE

A soundtrack of Marshal Bruce Mathers' (commonly know as Eminem) movie 8 Mile entitled "Lose Yourself" has the line which states " Lose yourself to the Moment...You Own it...You only have One Shot Do not miss a chance to blow...This Opportunity comes once in a lifetime". Just love this line. Every opportunity counts, and we'll never know if it will ever happen again

Going to Leyte, specially to an Island is one Great opportunity. How much more when you go there with less expenses(totally free sa Basko). I realize, "why pay more?"(dili ni pautangan ha)...when all I need is a small amount of money and me being physically ready. But what desires me more to join was the opportunity to share my plans for The graduates of The Sisters of Mary. My ambitions for the success of my alma mater. And being with the best of the Best would surely sharpen my character and would give me strength to go on---and move to another level.

From Opon-Mactan Channel-to Pier 3, (with Ernie) I have all the choices to change my mind. I was thinking of going home. I have an unfinished work (renovating our "kubo" and gamay nga payag). Pero, there was something that was deep within my panumduman that says..."hey, cheer up---you have things more important to do. And there are things you have to embrace. Move on- things are looking great ahead of you".

Well, who am I to say No to a Free ride from Cebu to Leyte and Vice versa. Im not New to travel but it's my first time to travel overnight and my first time to travel for free on a ship. (i had my travel to Japan a year ago for free also).

As what happened, nanakay na dayun mi when everybody arrived and on Board minutes before the vessel's engine sounded and roared like noisy monsters on a dark peaceful night. The trip to Hilongos Leyte in now signing on....

We arrived in the Port of Hilongos Leyte, (the ship dock past 2:00am). But while we were on our way, others take a nap-while others share stories. There were enough Beds downstairs but others enjoy sharing jokes. Grabe daw kasaba. Gipaadjust pa jud ang Aircon bisan ang ubang passengers nagbukot na. But I for one did my best to sleep but my best wasn't good enough. (I was in the upper deck, the lights was about 24inches over me). Grabe kaiinit. Mura jud kog itlog nga himuonong balot o kaha para piso.

Ian and Mykel went down from the Ship...roam around(murag nagsurvey sa ilang barko) and went back. We waited til past 4:00am. Kuya Tims (Ruben) fetch us...Nanglakaw ra mi going to their Mansion. (I like the place. Simple but Amazing. "Dili kaayo gamay, limpyo ug swabe". After settling down, (Nag-unauna jud kog sulod sa kwarto paghawa ni kuya, take a nap) Others follow me minute later while others keep themselves busy. Ang uban kay nagpahiluna jud sa humok ug humot nga sofa.


As I woke up, (with Nagkutoy nga galamhan) found out that Others are preparing for Breakfast. Tinola-. Master Chef (Anggah/Marylie) cooking. C Mae, Sarah, Dred ug Aida ang tig Gulgol sa lamas. (Naa ra ba to'y nanggibot ug Sibuyas sa kaang).But the Tinola was courtesy of Kuya Albert (the speaker). Lami kaau nga pagkaluto in fairness. Pero grabe jud ni Marylie moluto. D best.

After Breakfast, Tigluto ug tighugas has to remain para continue ug cooking. Other's with Handsome Ian has to go ahead. Past 9:00am, everything was ready. Awahi pud ko, with Kuya Tims, Anggah, Dred, Telay, Marianas, Alex, and Mytch. 2 mi ka Taxi from Pontod Gym to terminal. (taxi nga tulo ray ligid--tay way makina, Sikad gamay tas sikad daku)And Niuna was Ian, Mae, Aida, Ernie, Xtine, Sarah, Denis, Mykel, Catherine and Kuya Albert.


We arrived in Matalom, Leyte via a Green Cab past 10:00am. We rode the Ferry...with Amazing view and landed in Canigao Island a bit late but the schedule can be adjusted as we would always did(of course naay picture2x, Mao ra nay butang nga dili mawala. The Island was a perfect place. It has it's own forest, (some trees), some grass and it's sands are simply neat. The Water were crystal clear. (Describe pa jud bisan Perfect na). And the atmosphere was incredible.

In the Island, Nagsugba si Kuya Albert ug Telay atong "Kinhason",(dont remeber the name kay ihalas jud ko anang mga matang sa kalan-on nga naa nagpunsisok sa dagat..Tuway ba to? di pud to tulay kay Bridge man na). I ate one, and that was one delicious seafood bisan ug maingon ta nga tilaw ra jud to. Lunch after. (Paul Artadi of PBA derby ace llamados was there). Ilahas pud ko, picture sad dayun mi.







LTS....LTS...LTS..LTS(dili na "LAAG TAHAY SEMINAR").
It's leadership training Seminar.
That seminar was one of a kind. I mean, i can't share everything detail by detail since everything I learned even from that first project assigned to us can only be understood by people who has the desire to be listen to me for a "date". hehehe. We'll do it, not say it.

1:00pm-5:00pm. We had three Great Projects. I won't elaborate every inch of the activity. But I'll share some of the great things "we" learned from that. First, we discuss about Great Leaders. From Noynoy---Ghandi---Up to Jesus. Of course we take some stops on some names like Fr. AL. We discuss some lessons and we learned a lot. We also discuss Fr. Al's words...that "we are not created to be like Ducks, waddling in the Mud but we are to be Eagles meant to rise above---. (This was the time where we made some "tearful" sharing. (way drama ani pero naa gyuy nagpasahay sa tissue). Others really meant what they shared. Then, We were grouped, we were ask about plans. Draft for the our Alumni. On what we can Do and what to Do first. We were given time to counteract with our group...What are our plans---What's First...---wHat's Basic---What should be the First Step. I mean this was the Time that "great minds work together". This was the time that we came up with one goal, one objective----On single way for the organization. We were ask by kuyaAlbert to illustrate our plans, draft for the Organization. Grabeh akong pamati ani kay dili jud ko kalitok sa ASMSI-cebu. Shy man gud ko plus the fact that wa jud ko'y talent aning ako'y padiskason. Lastly, our project was to make the VERY FIRST Step,- On what we would do first right after the Seminar. Right After maabot mi sa Cebu. We had it all---All for one,...All we want was to have our Organization be Recognized. We want SEC, we want to be standardized. Libog ba? Basta mao nana. Other's are X-files. Little by little amo ra tong ishare sa tanan. But definitely not now. (Basta, ako ni gilibog ning dapita).

Sunset. We carved the current ASMSI-CEBU Logo on the Sand while we were waiting for the Sun to Set. Take Pictures...Clear our Minds for yet another learnings after dinner.

DINNER. Set.

Parliamentary Procedures. Do and Dont's During meeting. This was my first look and my first time to attend a Parliamentary Meeting. I mean being a part of it was amazing. Politically, I had attended sessions but I don't know what and how to call that procedure. DURING which, we tried to discuss the things we learned from our projects late on the afternoon. We draft our goals and Objectives -in Parliamentary way. Although we had only One thing Agreed for a three hour meeting, my guess was that the Only problem "as of the moment" for our Organization was Our CBL or Corporate ByLaws. We need to have it. After which, everything will run smoothly. ....

And this I believe is our first step, to finalize the Bylaws-ratify and deliberate it.

I had my share of ows and ahhs, I did my part. We need to go for it. It's good to have people who understand their principles and stand for it.

On that night, Things has to be brought under the table. After all, we have all one thing in common to reach---unify our organization. Make the Bylaws, Register--Make the Committees, Work for it...Achieve it and Have fun while Doing it. (sige balik).






Sunday morning...Mao japun. Tigluto. Sugba with Marylie and Sarah and Xtine. Napaso ko ani.As of this writing, naa pay pahak akong tudlo. Dagko kaayu ang Fish. Ang uban giun-unan. Paghuman ug kaon- NagActivity na sad. Naay gidrawing nga kaming tanan sakto ug tubag---Pero Sayop sa mi tanan. Btaw, the lesson we get from there was everyone has his/her own idea. Iya na- at the very end, listen and be open minded jud sa mga disisyon ug dapat One in desisyon sab. Then naa na dayun tong Sayaw2x. That's lesson learned pud. With stick on both hands..wow amazing. I learned from that. LEARNED...

SUMMER TIME. Last minute swimming. Wa mi kahuman sa among tahas. Wa namo nadiscuss ang event for the next Homecoming. We came up short. But even if we did came up short--We learned something. We agree for something. Kung unsay angayang unahon asa buhata. Of course dunay mga butang nga wa nahuman, apan among natagamtaman ang tim-os nga kausaban. This will be the New Era of our alumni, what we learn in Canigao will not be wasted. The very first thing we will do will be ......known soon.


Nainit akong ulo sa last minute swimming...waaah, but that's Ok. I enjoy the ambiance and the company. Wa ko naligo kay hadlok ko mabasa. Hehehe...I was just scared of what will happen if maligo ko. Malubog nya.

Way home...There was a beautiful Sunset as we make our way to Superball(private port). And that's a part of how beautiful Canigao Island is. Ops, and there we go, adventure. A situation. One of the Most memorable boat riding. Awesome. But someone has to be guarded and guided. Someone has to close two eyes to transfer from the ferry to a boat. Well, for others who were used to. Nanakay sa Katig. (kung sa yuta pa to, niya naay kabaw- That's should be Balsa.) Well, at last we all make it.

We were fetch by two Cabs. From Matalom, Leyte to Hilongos. It takes less than an hour to travel. A day kung maglakaw.

As usual, cooking for dinner. And as usual- Chefs do their chores.

After Dinner, we had some time to thank our Speaker. Kuya Albert Camay. He was, and will always be a great speaker. Worth the time and effort. Then we take a walk, seaside area going to the Port of Hilongos. I almost couldn't buy some pasalubong. Wasn't prepare of going home. Wa ko kaandam ug enough bill for Leyte's delicasies. "Moron". Dili kompleto ang imong pag-adto sa Leyte if you won't taste it's delicasies.


We boarded, almost late again. That's the bonus of having a sponsor- And the Sponsor was the Owner of the Vessel. Thanks to Robles Shipping Lines for the convenience. Inside the Ship, I happen to have One great experience. An Additional one. Maayo gane kay wala si Ian. (peace). But without Kuya Albert---dili to nako maexperience. So Thanks to Kuya once again. From that experience, I realize...I have to much to learn.

Pero nakatulog jud ko bisan pa man sa kahayahay sa akong pamati. Laliman bay...(ako nato). Basta nice experience sa Barko to xa. Then we arrived in Pier 3 around 2:00am. With some Guys, nanaug mi---Wa nananghid (kay tulog pa sila), nanakay ug taxi---namauli kay duty pa.

Ug didto napupos ang akong "one great journey with fellow ASMSI-cebu Officers".

Japan's Reserve Forest

Just love this Place. In the Middle of the City, there is a Reserved forest. Its really a nice place. Clean, People are so much Disciplined. Japanese people are way to humble. Theyre friendly and sincere. Even for a short time, its not hard to remember those people who showed much for their visitors. They're worth to be remember, and Japan was been and will always be a Part of my Life.

DIALECTS being Use in writing Blogs

There are dialects which we prefer to use when we are writing. But since English is the Universal Language, most of us are using it. Yet I as a person usually wrote it in my own dialect which is the Cebuano. Being a native Cebuano, It's a pleasure being one of those younger people who can understand even the deepest terms. One source of this terms were visayan books and Bible. SOmetimes I also write some in Filipino.

Writing Blogs, poems, and Essays are my means of expressing myself. Eka nga nila, Im such an emotional guy. So even if I just have a short time, I will really make some time to write. Wether its in Visayan/Cebuano, Filipino or English. As long as people will understand my feelings for the moment. Writing is the only means that I can show my emotions, feelings and in how I feel for a certain situation.

Many of my friends also were adding inspiration for me to write more. They appreciate my ways of expressing. And they like the way I write things. Its also my grammar and making my points clear in every way possible.

Much more when I wrote in dialects. Being a cebuano is an Honor. Cebuano literature has been in my blood all through out. Nindot mahimong Cebuano as I say. Kung Cebuano ka, Ingnon teka nga usa ka sa mga di ordinaryong tawo. Kay ang Cebuano utukan, mahigugmaon ug isug. Bisan pa man ug kapila mahisukamod, ang Cebuano pasensyuso. Gawas nga ambungan, Kugihan sab sa mga tinuod ug lunsay...lumad nga sugbuanon.

Mabuhi ka Sugbo...Bisan pa sa dgahang pamaagi sa Pagsulat...Una gihapon ang Sugbuanon.

Kinabuhi sa Sakayan

Samtang nagpaabot ko nga molarga ang Barko nga akong gisakyan paingon sa Probinsya sa Bohol, ug kay sa ikatulong andana man ko nakapwesto pabor sa dagat wala gyud masipyat ang akong pagkalingkod. Pila lang ka minuto sukad sa akong paglingkod aduna dayo'y duha ka sakayan nga nihinay pagpatungod sa barko. Ug kay lagi taga probinsya man ko, nagpaabot lang ko unsay sunod nga mahitabo. Unya dihay bata nga miitsa ug sinsiyo,(wala ko makasiguro) kung pila kaha to. Dali kaayung nakatiglom ang babaye nga sa akong tan-aw naa pa sa menus bente. Apan sa unhan sa iyang sakayan adunay bata nga nakatulog.

Dihang nikawas ang babaye, iyang gipakita ang iyang nakuha. Piso. Sa akong panghunahuna murag naglibog ko kung nganung iya pa katong gipakita. Iya kahang gipakita aron ipasiatab sa nag-itsa nga wala mausik ang iyang giitsa? Malipayon bya siya nga iyang kining nakumkom dayong itsa ngato sa tunga-tunga sa sakayan.

Unya aduna sa niitsa ug pan, nga mao dayoy gitunol　sa babaye ngadto sa nakamatang bata nga dali kaayong nakabuka sa iyang baba aron mukaon. Kalouy sa bata nga gikatulog ra diay ang iyang kagutom taliwala sa kainit sa dagat.

Ang ako man gud, nga sa kalisod sa kinabuhi-bisan unsa kalisod sa buhaton basta mahimo lang...ato gyud ning buhaton. Gipakita man gud sa mga Badjao nga bisan sa kalisod sa ilang pagsalom...kay panginabuhi man...ila kining buhaton. Pero kung kita gani mahulugan ug piso, o ba kaha singko pesos... dha sa tubig...makuha pa kaha nato pagbalik?

Ang nakabati man gud kay sa higayon nga adunay moitsa, nahimo mang pelikula kay malingay man ang sumasaksi sa pag-unlod taas sa mosalom.

Unsaon kaha nila pagsugat ang bAG-ONG TUIG? May paglaum kaha sila sa 2010 ug sa umaabot? Hinuon, gikalipay nila ang ilang gibuhat. "nalang". Maayung Pagsugat sa Bag-ong tuig natong tanan!
Ang Nakaapan man gud, kay nahimo ni silang

Lunsayng Binisaya

Ang sugbo maoy akong yutang tabunon. Dili ko kini ibaylo sa uban.

Sa akong pagkahimugso ning kalibutan, maoy akong namat-an ang kanindot sa palibot. Kana bitawng kabugnaw ang perming magpasulabi, mohampas ug mohalok sa imong aping bisan sa nalagiting sidlak sa adlaw. Sa ngadto-ngadto akong nasinati dihang may nitubo nang kabuot sa akong bayhon nga ang kalibutan nga akong nasigpatan sa kahayag usa ka kalibutan nga haruhay, ug puno sa katam-is ug kalinao.

Nagdaku ko nga layu sa bagang duot sa sibilisasyon. Ang natad sa panginabuhi dakog kalahian kung itandi. Tinuod, mas mahangop ang syudad kung panginabuhian ang hisgutan apan wa ko igsapayan nga ang akong namat-ag kahayag maoy nagsilbing pundasyon sa akong mga gitindugan karon.

Sa makausa ako makapahiyom. Talagsaon ang palad nga akong nasubay. Ug malipayon ako nga sa akong nataran, aduna ako'y ako'y igong nakat-unan nga akong ikapasigarbo dinhi sa syudad nga akong giistaran. Dili ko igsapayan kung si kinsa ang tawo nga akong maatubang kay nasayod ako nga may ikaabaga ako ug makalahutay ako adunay igong kapasikaran.

Usa sa akong ikapasigarbo mao ang lunsayng binisaya. Daw sama sa yamug sa sayong kabuntagon nga nituhop na kini sa kinailadman sa akong pagkatawo. Gimahal ug giampingan ko kini sama sa akong pag-amping sa akong mga apuhan nga nitaliwan na sa laing kalibutan. Kini maoy bugtong handumanan nga akong gidala-dala sa bisan asa ako mopaingon. Makaingon ako nga usa kini sa mga butang nga naa ako'y bintaha. Kay nasayud ako nga wala kini sa uban nga nitawag sa ilang kaugalingon nga sugbuanon. Kay Kasagaran sa mga batan-on karon way igong panahom sa tunhayng butang nga nigamot sa atong yutang tabunon. Kining akong nasayran tipik lang sa akong kasinatian ug kay nagkanihit na ug gitabunan na sa mga langyawng hunahuna ang atong kadaghanan.

Sayri nga makauuwaw ang pagsige nato ug ingon nga Bisaya ako, nga sugbuanon ko kung sa hilom adunay bukol sa pagbati nga kita diay dili makasabot sa yanong sambingay. Kay usa sa angayan untang pasikaran sa lumad nga sugbuanon mao ang pagkat-on sa atong pinulungan. Pagkanindot baya untang paninawon sa maong mga pulong. Taphaw kaayu nga Ingles o Filipino ray atong nahibaw-an o di ba kaha gikuridas ang tanan. Tinuod dili kremin ang paggamit sa uban apan mas makapahiyom ang atong katigulangan kung adunay batan-on nga mosagbat sa ilang panagparang.

Kini nagagikan sa gyud sa akong pagkakuryuso. Ug ang paningkamot nga makat-on sa pulong nga gitudlo ug gigamit sa atong katigulangan.Pananglit sa akong mga uyuan, silingan ug kasikbit nga mga lugar. Apan usa gyud sa tinubdan mao ang balaang kasulatan. Ang Pagbasa niini gikan sa Genesis, ngadto na sa bag-ong testamento makadugang gyud ug daghang makamahuan. Gawas nga maleksyon kita, makat-on sab kita sa tinuoray nga Binisaya.

Naa ra man gyud unta ni nato. Ang nakaapan man gud kay wa na nato isipa kung unsay atong makuha. Bisan gani sa text pakitaan pa natog pagtinapulan. Sa makausa pa, nagkat-on ko ug bisaya isip pamaagi ug pagpakita nga ako gyung gimahal ang nag-una kanato ning kalibutan. Kini maoy nagsilbing kabtangan nga hilabihan. Ako lang ning gisulat sa pamasin nga kakuhaan ug maayung leksyon. Ug bisan pa nga di pa kaayo ko hanas- ako moingon...nga padayon akong manguryuso aron makadalit pud ako sa umaabot.

Kaniadto ug Karon

KANIADTO ug KARON

Everyone can define the difference between yesterday and today.

“Kaniadto sa bata pa ako”. A line from a Visayan novelty song which I shared to people I choose and love. Cultures and values of a native Cebuano/Bisaya are within my blood. And yes, Im speaking of Cebuano/Bisaya people, it’s culture and of course it’s dialects. 

 

“Kay Bisaya” ug kay Probinsyano ko. 

 

Niadto lang niaging semana nagpatugtog ko sa youtube sa mga awit nga kinaham kaayo kanako kaniadto. Ug kay buot kong isabyag sa tanan ang akong dakong gugma sa tradisyong binisaya ako dayong giunhan sa awit nga “Tubod sa Naughang Sapa”, gisundan sa Lagkaw, Akong Kalibutan, Matod Nila, Matod mo, Usahay, Ihilak, Mibalik Ako, Bisan sa Damgu lang, ug uban pa.

 

Kinsa may magdahum nga sa akong edad karon ug sa kamoderno sa panahon, naa pa diay sa akong kasingkasing ang maong mga awit. Para sa mga wala nakaila nako, takulahaw lang nga mamatikdan ko nila nga nag-awit ning maong mga kanta. Apan sa akong galamhan gitanom ko na ang maong mga butang nga nahiapil na sa akong kagahapon. Pagkatahom handurawon sa kagahapon. Sa akong paghanduraw ako gibatig kamingaw. Sa gamay namong payag diin adunay punoan sa mangga ug abokado adto ko magkitoy-kitoy sa akong tiil ug aron maghuwat sa pagpopos sa oras ngadto na sa Kilomkilom. Inubanan sa bugnawng huyuhoy sa hangin-…Labing tukma sa maanindot nga kagabhion.

 

Lab-as pa sa akong panumduman ang mga panghitabo. Ug bisan sa daklit lang ako magalantaw gayud sa umaabot nga ang akong nasinati, bisan sa hamubong panahon mobalik. Ug dili lang sa mga awit nahisalaag ang mga kabatan-unan karon. Bisan asa timbangon adunay gayuy dakong kausaban.

 

Tungod sa mga awit nabuhi ang akong kasinatian ug uban sa akong kaubanan sa balay amo kining gisaw-an. Gihimo namong storya ug nangatawa kami. Nahinumdom ako sa mga butang nga lisod nang mahibalik. Sama sa pagduwag luthang (tagbaw tawn ug usap sa papel) naa say di-magasin, Jolen, Lastiko, tubigtubig(patentero), Buwan2x, Polis-polis, patid lata, Biks, gubat-gubat, hapak lata, tago piyong , chinese garter ug ang pinaka-kinaham “Syatong”. Sa pagkatinuod lisod na ning ibalik apan aduna kami plano. Talagsaon ang maong mga duwa, ug gawas nga makalingaw- paagi kini sa ehersisyo. Kung karon ang ihan-ay, common denominator is Computer. Makadaut sa mata, makahurot sa kwarta di pa jud makaau sa lawas.

 

Duha lang kini sa mga butang nga akong ipasiatab niining unang hugna sa akong pagsulat. Niini atong mahinumduman ang kanindot sa miaging panahon ug sa karon. Swerte ko kay Nahibalo ko sa mga nahitabo sauna, ug sa karon. Kini sa ka dakong hagit sa mga tawo nga tinuorayng nihatag ug bili sa kagahapon. Sa natad sa Musika ako moingon- Wa koy pili. Gikan sa pinakadaan paingon sa pinakabag-o ako kining gimahal, Apan dili malilong ang dako kong gugma sa akong yutang natawhan. 

 

Si kinsa pa kaha ang nasayud ug makigsyagit uban kanako sa mga awit binisaya,(hayz CTTN 47 na lang-Handurawan sabado sa gabii) kinsa pa kaha ang nasayud ug makigduwa sa kaniadto kinaham tang mga kalingawan. Limtan nalang ba nato kini sa hilom? o buhion pagbalik ug ibayaw sa way duha-duha.

Kamo nasayud,..